- 90/2005 DEKRETUA, apirilaren 12koa, animalien elikaduran kontrol ofizialak eta arriskuak prebenitzea antolatzeko dena. - Legegunea: Euskal Herriko araudia - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus
Arautegia
Inprimatu90/2005 DEKRETUA, apirilaren 12koa, animalien elikaduran kontrol ofizialak eta arriskuak prebenitzea antolatzeko dena.
Identifikazioa
- Lurralde-eremua: Autonomiko
- Arau-maila: Dekretua
- Organo arau-emailea: Nekazaritza eta Arrantza Saila
- Jadanekotasuna-egoera: Indargabetua
Aldizkari ofiziala
- Aldizkari ofiziala: EHAA (Euskal Herria)
- Aldizkari-zk.: 100
- Hurrenkera-zk.: 2733
- Xedapen-zk.: 90
- Xedapen-data: 2005/04/12
- Argitaratze-data: 2005/05/30
Gaikako eremua
- Gaia: Ingurune naturala eta etxebizitza; Gizarte gaiak eta emplegua; Osasun eta kontsumoa; Administrazioaren antolamendua
- Azpigaia: Nekazaritza eta arrantza; Lana eta enplegua; Gobernua eta herri administrazioa
Testu legala
Animalien elikagaien arloan, Europako Erkidegoan, animalia eta gizakien osasuna, merkataritzako lehia leiala, kontsumitzaileen interesak eta ingurumena babesteko helburua duen araudia betez gero, bermatu egiten da nekazaritzako elikagaien sektoreak honakoa egiten duela: nekazaritzako elikagaiei dagokienez, jarduera ekonomikoa gure gizarteak behar duen segurtasun eta legezkotasunaren barruan burutzea.
Dekretu hau zein arau-esparrutan kokatzen den jakiteko kontuan izan behar da ondoko erregelamendua: elikakatean segurtasun handia bermatzeko helburuarekin, elikagaien segurtasunari buruzko prozedurak ezarri, Elikagaien Segurtasunerako Agintaritza sortu eta elikagaiei buruzko legeriaren betekizun orokorrak eta printzipioak ezartzen dituen Kontseiluaren eta Parlamentuaren 2002ko urtarrilaren 28ko 178/2002 (EE) Erregelamendua. Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren uztailaren 22ko 1642/2003 (EE) Erregelamenduaren bitartez aldatu egin da goiko erregelamendu hori, izan ere, Elikagaien Segurtasunerako Agintaritzaren 1049/2001 (EE) Erregelamendua aplikatu ahal izateko xedapenak jasotzen baititu.
178/2002 (EE) Erregelamenduaren 18. artikuluaren bitartez honako hauek finkatzen dira: produkzio, transformazio eta banaketaren aldi guztietan, besteak beste, pentsuen eta beste substantzi batzuen trazabilitatea; hain justu ere, pentsuei nahiz pentsuan sartuko diren edo sar litezkeen substantziei dagokienez, prozesuan parte hartzen duten agente guztiak identifikatzeko. Trazabilitateak duen garrantzia kontuan izanik, dekretu honek, bere artikuluetan erregulazio hau jasotzen du.
Apirilaren 12ko 354/2002 Dekretuaren bitartez, animalien elikaduraren arloan kontrol ofizialak eratzeko printzipioak ezartzen dira. Bada, dekretu horrek barne-zuzenbidera sartzen du Kontseiluaren eta Parlamentuaren abenduaren 14ko 2000/77/EE Zuzentaraua, zeinak funtsezko aldaketak sartu baitzituen Kontseiluaren urriko 25eko 1995/53/EE Zuzentarauan.
2005eko otsailaren 8an, Europar Batasunaren Aldizkari Ofizialean, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2005eko urtarrilaren 12ko 183/2005 (EE) Erregelamendua argitaratu zen, eta bertan finkatzen dira pentsuen higienearen gaineko betekizunak. Ondorioz, beherago zehaztutako helburua duen jarduera-marko komuna ezartzeko eratze-xedapenak ematen dira oraingoan. Delako helburua: Euskal Autonomia Erkidegoko erakundeen arteko lankidetza estua ahalbidetzeko eta operatzaileen arteko berdintasuna bermatzeko kontrol operatiboa eta eraginkorra gauzatzea.
Hori dela-eta, beharrezkoa da animaliak elikatzeko produktuak fabrikatu eta banatzen dituztenen sektorea egokitzea gaur egungo egoerari ¿barne direla euren ustiategietarako pentsuak prestatzen dituzten abeltzainak¿; izan ere, egoera horretan, araudiak etengabe aldatzen dira eta beharrezkoa da sektorearen inplikazioa, bai elikagaien inguruko alerta- edo krisi-egoerei aurre egiteko eta bai izan litezkeen arriskuei aurrea hartzeko ere.
Hortaz, beharrezkotzat jotzen da honako hauek nabarmentzea: sektoreak duen erantzukizun-gradua eta nekazaritzako elikagaien segurtasunari buruzko helburuan duen interesa, (KPKAA) kontrol kritikoko puntuak eta arriskuak aztertzeko sistemetan oinarritutako autokontrol-sistemak ezartzea, eta animaliak elikatzeko produktuen maneiua eta fabrikazioko praktika onak; guzti hori, betiere, kontrol eta ikuskaritzaren ardura duten administrazioekin lankidetzan, Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritzako elikagaien produkzioarekiko mesfidantza oro baztertzeko.
Gaur egungo eskumen-banaketako sistema kontuan izanik, bere lurraldearen barruan, Euskal Autonomia Erkidegoari dagokio indarrenago araudia garatzea; eta hartarako, eraketa-neurriak ematea, eta bai honako agintaritzak izendatzea ere: animalien elikagaietako produktuak kontrolatzeko jarduera-planetako kontrol-programak prestatu eta betearaziko dituzten agintaritza eskudunak, alegia.
Eskudun agintaritza guztien koordinazioa da euren zerbitzuek izan ditzaketen ahalbideak eraginez erabiltzeko gakoa. Euskal herri-administrazioetako organoen eskumenen muga juridikoei egokitutakoa izango da eginkizun banaketa; betiere, administrazio horien egiturak erregulatzen dituzten arauekin bat, eta bai Autonomia Erkidego Osorako Erakundeen eta bertako Lurralde Historikoetako Foruzko Jardute-Erakundeen arteko Harremanei buruzko azaroaren 25eko 27/1983 Legearen ondoriozko arauekin ere. Legea hori kontuan izanik, landare eta abere ekoizpenaren eta sanitatearen arloei dagokienez (7.b artikuluko 1. eta 2. idatz-zatiak), Autonomia Erkidego Osorako Erakundeetatik datozen arauak garatu eta betearaztea foru aldundiei dagokie; eta horren ondorioz, lege bereko 8.2 artikuluaren arabera, Lurralde Historikoek eskumena dute Eusko Jaurlaritzatik datozen arauak garatzeko, erregelamenduak emateko eta administrazio gisa jarduteko, barne delarik ikuskaritza eta administrazio-bidean berrazterketak egitea.
Martxoaren 5eko 53/1985, 42/1985 eta 34/1985 Dekretuen bitartez, Nekazaritzaren arloko eskumenak eman zitzaizkien Lurralde Historikoei; besteak beste, Abezar-Abere Zerbitzuak eskualdatu ziren foru aldundietara, zeinen funtzioak abere-ekoizpenaren eta ¿sanitatearen arlokoak baitira, eta zerbitzuon eskumenetarikoak dira honako hauek: ¿Ekoizbideen hobekuntza eta kontrola¿ eta ¿Abeltzaintza garatua izateko, aziendaren saneamendua eta animalien gaixotasunei aurre hartzea¿.
Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Foru Aldundietako Nekazaritza Sailen laguntzarekin prestatu da dekretu hau, eta, bestalde, nekazaritza-industria sektorearen ordezkaritza duten elkarte eta erakunde profesionalei eskatu zaie aholkua. Indarra hartzen duenean, bestalde, topagune bat eratzea aurreikusten da, non pentsuen gaineko arauak aplikatu eta ebaluatzeko jarduketak koordinatuko diren, hain justu ere, iruzurrezko praktiken aurrean, administrazio-kudeaketa babesteko irizpideak sustatzeko, antolatu egiten dira informazioa trukatzea eta elikakatearen segurtasunerako politika globalaren garapena.
Halaber, produktuko botiken nolakotasuna kontuan izanik, Osasun Sailak botikadun pentsuen gainean egiten dituen kontrol-funtzioak baliatuko dira, dekretu honen bitartez eta sanitatearen arloko berariazko araudiaren markoan, betiere delako nolakotasunak ez diezaion egin kalterik pentsuek duten elikatzeko gaitasunari. Norabide bikoitz hori dela-eta, beharrezkoa da aipatu administrazio bien arteko koordinazioa, Nekazaritza Administrazioari doazkion funtzioak ahal denik eta ondoen egitearren; ondorioz, egokia da Osasun Saileko ordezkari bat Euskadiko Animalien Elikadurarako Batzordeko kide izatea.
Ondorioz, Nekazaritza eta Arrantza sailburuak proposatuta, Aholku Batzorde Juridikoarekin bat etorriaz eta Jaurlaritzaren Kontseiluak 2005eko apirilaren 12an egindako bileran aztertu eta onartu ondoren, hauxe
Honakoak dira dekretu honen helburuak:
Europako Erkidegoko araudiarekin eta aplikatu behar den gainontzeko xedapenekin bat etorriaz, Euskal Autonomia Erkidegoan, animalien elikagaien arloan, kontrol ofizialen antolaketa erregulatzea.
Animalien elikaduraren arloari dagokionez, kontrol ofizialen antolaketan honako hauek sartzen dira: animaliak elikatzeko produktuen, zehazki, Europako Erkidegoko xedapenen eraginpekoen segurtasun eta kontrolerako neurriak artikulatzea, eta, halaber, animaliak elikatzeko erabil daitezkeen produktuei doakienez, beherago zehaztutako arloetan, Euskal Autonomia Erkidegoan egin beharreko administrazio-jarduketak. Direlako arloak: miaketa, ikuskaritza, prebentzioa eta zehapena.
Animalien elikadurako produktuen sektorean autokontrol-sistemak ezartzeko neurriak finkatzea, hain justu ere kontrol-puntu kritikoak eta arriskuak aztertzeko irizpideetan eta trazabilitate-metodo egokietan oinarritutakoak, betiere nekazaritzako elikagaien segurtasuna hobetzeko eta arriskuei aurre hartzeko tresna egokiak izan daitezen.
Abereentzako pentsu eta elikagaietatik datozen arriskuak kudeatzeko neurriak ezartzea, eta alerta egoeretan haiek erretiratzea.
¿ Dekretu honen aplikazio-eremuan sartzen dira honako hauek:
Eusko Jaurlaritzako Arrantza eta Nekazaritza Sailaren menpeko kontrol-organoek eta foru aldundietako nekazaritza sailek egin beharreko kontrol-jarduketak; hain justu ere, animalien elikaduraren arloan, Euskal Autonomia Erkidegoan eskumenak dituzten herri-administrazioen organoak jarduketa-arloetatik bereiztuz, antolaketari dagokionez.
Animalien elikadurari dagokionez izan daitezkeen zenbait eragin direla-eta, euren jardute-eremuek bat egiten duten Euskal Autonomia Erkidegoko herri-administrazioetako organoen esku-hartze koordinatua eskatzen duten jarduketak; betiere, administrazioek lankidetzaren arloan dituzten betebehar orokorren ondoriozko jarduketen aurka egin gabe.
Euskal Autonomia Erkidegoko animalien elikadura sektoreko bitartekari eta establezimenduak, euren aziendentzako pentsuak egiten dituzten eta Euskal Autonomia Erkidegoan kokaturik diren abeltzaintzako ustiategiak, eta bai Euskal Autonomia Erkidegoan fabrikatu, merkaturatu, mugitu edo kontsumitzen diren produktuak ere.
¿ Herri-administrazioen menpeko kontrol-zerbitzu ofizialek esku-hartzearen kontra egin gabe, Euskal Autonomia Erkidegoan diharduten ziurtapen-entitateek, etiketatze fakultatiboaren baldintza-plegua eta beherago zehazten denari buruzko informazioa helarazi beharko diote Nekazaritzako Elikagai Politika eta Industriarako Zuzendaritzari, eta honek foru aldundietan abeltzaintzaren arloko eskumendun sailei helaraziko die informazio hori. Delako informazioaren gaiak: abeltzaintzako ekoizpenetan zehazki, marka aitortuak edo kalitate-bereizgarriak jaso nahi dituztenetan erabilitako pentsuen kontrolean aplikatutako ikuskapen-programa eta ¿irizpideak.
¿ Kontrol-zerbitzu ofizialetako kideek, eztabaiden eta euren funtzioak burutzean ezagutzen dituzten datu edo informazioen sekretua gorde beharko dute; halaber, dekretu honetako 1. artikuluan zehaztutako helburuak lortzeko laguntza edo babes teknikoa ematearren, aipatu zerbitzuko kide izan barik, bere batzarretan edo lan-batzordeetan eta dekretu honen bidez Euskadiko Animalien Elikadurarako Batzordeko batzarretan parte hartzen dutenek ere. Horretaz gain, euren funtzioak burutzean ezagutu dituzten espedienteetako datuei dagokienez, funtzioak laga ondoren ere isiltasuna gorde beharko dute, eta eskuratutako informazioa egoki erabili beharko dute.
¿ Dekretu honen ondorioetarako, animalien elikaduraren arloan honako hau joko da kontrol ofizialtzat: artikulu honetako 2. paragrafoan aipatutako araudiarekin bat etorriaz, eskudun agintaritzek egindako kontrola.
¿ Dekretu honetan aipatzen den kontrol ofizialari aplikatzeko araudiak bere egiten du beherago zehazten diren gaiei dagokionez indarrean den araudia:
Animalien elikadurako parte diren substantziak eta produktuak.
Animalien elikadurako gehigarriak.
Animalien elikaduran txarrak diren substantziak eta produktuak.
Animalien elikadurako lehengaien erabilera eta zirkulazioa, eta pentsu konposatuen zirkulazioa.
Animalien elikaduran erabilitako zenbait produktu.
Nutrizioko helburu berariazkoetarako elikagaiak, animalientzakoak.
Eragin tireostatiko edo hormonaleko sustantziak erabiltzeko debekua, eta bai abereak hazteko B-Agonistas substantziak erabiltzekoa ere.
Animalien elikaduren parte diren produktu eta substantzien kontrol mikrobiologikoa, fase hauetan: fabrikazioa, biltegiratzea eta banaketa.
Oro har, animalien elikaduraren arloko edozein arau, non kontrol ofizialak egitea jasotzen den.
¿ Botikadun pentsuen arloan, honako dekretua aplikatuko da: 156/2001 Dekretua, uztailaren 30ekoa, Euskal Autonomia Erkidegoan albaitari sendagaiak banatzen eta saltzen dituzten tokiak zabaltzeko, pentsu sendagarriak banatzeko eta ekoizteko eta albaitariek erabiliko dituzten autotxertoak egiteko, baimena ematen duena eta jarduera horiek guztiak kontrolatzen dituena.
¿ Pentsuen kontrol ofizialari dagokionez, Euskal Autonomia Erkidegoan agintaritza eskumendunek urteko kontrol-programak prestatu beharko dituzte, era koordinatuan; betiere, lehentasunak kontrol motei dagokienez irizpide objektibo eta homogeneoak ezarriaz (kopurua eta maiztasuna), eta bai alerta egoeran nahiz arau-hausteak egiaztatzen direnetan burutu beharreko egintzak ere.
¿ Animaliak elikatzeko izanik, Euskal Autonomia Erkidegoan lokalizatzen diren produktuen kontrola sartuko da programen aplikazio-eremuan, bai Euskal Autonomia Erkidegoan prestatutakoena, bai Estatutik edo Europar Batasuneko beste estatu kide batetik etorritakoena eta bai hirugarren herrialdeetatik etorritakoena ere; betiere, kanpo-merkataritzako inportazioak kontrolatzeari dagokionez, sarrera-guneetan, Estatutuko Administrazio Orokorrak dituen eskumenak errespetatuaz.
¿ Urteko programak, prestatu ondoren, Nekazaritza Politikako eta Landa Garapeneko Batzordeari aurkeztu beharko zaizkio, dagokien urte naturala hasi baino lehen aurkeztu ere. Halaber, urteko lehen bileran, ondorengoen emaitzei buruzko informazioa eman beharko zaio Nekazaritza Politikako eta Landa Garapeneko Batzordeari: aurreko ekitaldian burututako programa, programazioa egiteko irizpideetan oinarriturik egindako kontrol mota eta kopurua, egiaztatutako arau-hauste mota eta kopurua, eta arau-hausteak egiaztatu diren kasuetan zein neurri hartu diren.
¿ Pentsuak prestatzeko prozedurei eta haien ezaugarriei buruzko arauak hautsita produzitu, merkaturatu, legez kanpo aritu eta iruzurra egitea baztertuz, merkataritza-transakzioetan leialtasuna sustatu eta babestearren, alderdi ekonomiko eta komertzialari doakionez, produktuen adostasuneko kontrola egitea Nekazaritza Politikako eta Landa Garapeneko Batzordeari dagokio. Hartarako honako funtzio hauek izango ditu:
Gainontzeko erregistro administratiboekin lankidetzan, Euskal Autonomia Erkidegoko Nekazaritzako Elikagai Industrien Erregistroa kudeatzea.
Animalien Elikadura Sektoreko establezimenduak eta bitartekariak, zehazki, elikagaien arloko berariazko araudiarekin bat etorriaz erregistratutakoak jasotzen dituzten zerrendak kudeatzea, baldin aipatu araudian baimena izatea eta erregistraturik izatea eskatzen bada.
Produkzio, transformazio industrial, biltegiratze, garraio eta banaketaren faseetan pentsuen kalitate-kontrola egitea.
Nekazaritzako elikagaien kalitatearen ustezko arau-hausteen, zehazki, Euskal Autonomia Erkidegoan atzemandakoen ondoriozko zehapen-espedienteak ireki eta ebaztea, eta nekazaritzako elikagaien arloko arau-hausteak kontrolatzea.
Jarduketak egoki koordinatzeko, dagozkion jarduketak garatzeari buruzko funtsezko informazioa helaraztea foru aldundi bakoitzeko nekazaritza zuzendaritzari.
¿ Eusko Jaurlaritzako Nekazaritza eta Abeltzaintza Zuzendaritzari dagozkio honako hauek:
Euskal Autonomia Erkidegoko nekazaritzako elikagaien produkzioari eragiten dion edo eragin liezaiokeen pentsuei buruzko informazio guztia ¿eskura dena¿ eskatu eta transmititzen duen erlazio-organoa izatea, kasuan kasuko administrazioaren aurrean; halaber, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailaren aurrean ere, gizakien osasunarentzako arriskuak direla-eta txostena jaso behar badu, hain justu ere, animalien kutsadurari edo animaliak elikatzeko produktuak ¿kutsaturik izan daitezkeenak¿ egin eta erabiltzeari lotutako arriskuei dagokienez, betiere, arriskuok osasun publikoari, animaliei edo abere-ekoizpeneko jarduerei eragiten badiete.
Eskura den informazioa albait arinen ematea foru aldundiei eta Nekazaritzako Elikagai Politika eta Industriarako Zuzendaritzari, bi horien artean koordinazio-organo moduan jardunez.
¿ Aldundietako abeltzaintza zerbitzuei dagozkie honako hauek:
Europako Erkidegoko erabakiek eragiten dieten espezietako animalia biziak kontrolatzea.
Abeltzainek, euren ustiategietan, animaliei ematen dizkieten pentsuak kontrolatzea, eta bai abeltzainek euren abereentzako ekoiztutako pentsuak kontrolatzea ere.
Animalien osasunari eragin diezaioketen parametroei dagokienez, euren lurraldean egindako pentsuen kontrola.
Animalien elikadurari lotutako industriak ikuskatu eta kontrolatzea, eta bai animalietatiko azpiproduktuen industria eta establezimenduen gaineko segimendua eta kontrola ere, animalien osasunari eragin diezaieketen alderdiei dagokienez.
Nekazaritzako elikagaien kalitatearen ustezko arau-hausteen, zehazki, Euskal Autonomia Erkidegoan atzemandakoen ondoriozko zehapen-espedienteak ireki eta ebaztea, eta nekazaritzako elikagaien arloko arau-hausteak kontrolatzea.
Euren abereen beharrizanei aurre egiteko, abeltzainek gehigarridun pentsuak egiteko baimena eta inskripzioak kudeatzea, eta Nekazaritzako Elikagai Politika eta Industriarako Zuzendaritzari helaraztea zerrendak.
Jarduketak egoki koordinatzeko, dagozkion jarduketak garatzeari buruzko funtsezko informazioa helaraztea foru aldundi bakoitzeko nekazaritza zuzendaritzari. Batez ere, pentsuak egin edo banatzen dituzten industria jakin batzuen gaineko kontrolak areagotu beharraz txostena egingo dute zuzendaritza horrentzako, enpresa horiek EAEn egon zein EAEz kanpo egon, betiere aziendaren osasuna zaintzearren.
¿ Nekazaritzako Elikagai Politika eta Industriarako Zuzendaritzaren,Nekazaritza eta Abeltzaintza Zuzendaritzaren eta foru aldundietako abeltzaintza zerbitzuen funtzio-eremutik at geratzen dira: abereen osasun eta gizakien osasunari doazkien eta osasun-agintaritzen eskumenpekoak diren alderdiak. Merkataritzako kalitate-kontroletik kanpo geratzen dira, besteak beste, honako hauen erabileraren gaineko kontrolak: amaitzaileak (hormonalak, klenbuterola, etab.); produktu zoosanitarioak, botikadun pentsuak; albaitari-sendagaien arauz kanpoko erabileraren gaineko kontrola; BSEko iturri potentzial gisa, hausnarkarien okelazko irinak erabiltzea pentsuak egiteko; eta, oro har, sanitatearen arloko alderdi espezifikoaren bat duen gai oro.
¿ Nekazaritzako elikagaien kontrol-ikuskariek eta foru aldundietako albaitaritza zerbitzuek protokolo berdinak erabiliko dituzte, lagin ofizialak hartzeko eta ikuskapenak egiteko; betiere, kalitate, elikagaien segurtasun eta animalien osasunaren gaineko kontrolek, Euskal Autonomia Erkidegoan, animalien elikadurarako produktuen gaineko intentsitate homogeneoa izan dezaten, produktu horien jatorria eta kontrola egiten den lekua edozein delarik, eta kontrol hori fabrikan, biltegian, establezimendu banatzailean edo ustiategian egiten bada ere.
¿ Nekazaritzako Elikagaien Kontrolerako Ikuskaritzak, Nekazaritzako Elikagai Politika eta Industriarako Zuzendaritzaren menpe denak, burutuko du animaliak elikatzeko produktuen kontrola, bere eskumenen barruan eta fase hauetan: ekoizpena, transformazio industriala, biltegiratzea, garraioa eta banaketa. Abeltzaintzako ustiategietan, foru aldundietako abeltzaintza zerbitzuek egingo dute animaliak elikatzeko produktuen gaineko kontrola, eta gauza bera egingo dute fabrikazio-prozesuetan, betiere euren eskumenei dagokien eremuaren barruan.
¿ Aurreko idatz-zatiaren ondorioetarako, segidan zehazten direnak jotzen dira animaliak elikatzeko produktuen gaineko kontroltzat: ekipoak eta instalazioak ikuskatzea, elaborazio-prozesuak kontrolatzea, erabilitako gaiak aztertzea, etiketatua eta aurkezpena, lagin ofizialak jasotzea, analisien kudeaketa, emaitzak baloratzea eta, beharrezkoa bada, arau-hausteak sailkatzea.
Aplikatzekoa den prozedura-araudiarekin bat etorriaz, ikuskaritza jarduleak, batetik, izan litezkeen arau-hausteak tipifikatuko ditu, eta, bestetik, ikuskapenaren emaitzak baloratuko.
¿ Ikuskapen-txostenean arau-hausteak jasotzen diren kasuetan, dekretu honetako 5. artikuluaren ezarritakoarekin bat etorriaz, kasuoz arduratzea eta ebazpena ematea, ikuskapena egiteko ardura duenari barik beste organo bati badagokio, osasun arloko gaia edo nekazaritzako elikagaien arloko gaia izatearen arabera, zehapen-ahalmena duen organoari helaraziko zaizkio jarduketak.
¿ Produkzio, transformazio eta banaketaren fase guztietan ziurtatu behar da ondokoen trazabilitatea: elikagaiak, pentsuak, elikagaiak egiteko erabiltzen diren animaliak, eta pentsu edo elikagai baten sartzeko beste edozein substantzia. Hartarako, dokumentu-sistema bat garatuko da, zeinaren bitartez, batetik, zehaztasunez berreraiki ahal izango diren: fabrikazio-prozesua, prozesu horretan jazotako gorabeherak, eta, bestetik, ezagutu: jatorria, fabrikatzailea, hornitzailea, kopurua, partida edo partidak eta animalien elikadurarako produktu bakoitza prestatzeko erabilitako produktuak eta lehengaien lotea.
¿ Animalien elikadurarako produktuen fabrikatzaile eta banatzaileen sektoreko operatzaileek ondoren zehazten direnak identifikatzeko sistemak eta prozedurak baliatu ahal izango dituzte: pentsu bat eskuratu dien edozein pertsona edo enpresa, pentsu baten sartzeko edozein substantzia, eta euren produktuak saldu dizkieten enpresak.
¿ Merkaturatutako pentsuek behar bezala identifikaturik eta etiketaturik egon beharko dute, dokumentazio edo informazio egokiaren bitartez euren trazabilitatea errazteko.
¿ Trazabilitateari doazkion jarduera guztiak erregistratzeko sistema bat izan beharko da, zeina eskudun agintaritzek eskurazteko moduan izango den, baldin eta agintaritzok hala eskatzen badute.
¿ Animaliak elikatzeko produktuen trazabilitatea kudeatzeko informatika-aplikazio bat ezartzea sustatuko du Nekazaritza eta Arrantza Sailak, eta informatika-sare batez konektaturiko ordenagailu zentraletan gordeko dira aipatu aplikazioko datuak, datuon segurtasuna bermatzearren, betiere.
¿ Dekretu honetan ezarritakoaren ondoriozko datuen tratamendu eta komunikazioek, betiere, errespetatu egin beharko dute Norberaren Datuen Babeserako azaroaren 30eko 15/1999 Lege Organikoan ezarritakoa eta bai lege hori garatzeko araudian ezarritakoa ere. Erregulazio honen ondoriozko obligazioak betetzen direla bermatzeko, horrexetarako bakarrik erabiliko dira datuak, eta, bestalde, datuen konfidentzialtasuna, segurtasuna eta integritatea zaindu beharko dira.
¿ Animalien elikagaien sektoreko bitartekariak eta establezimenduak erregistratu eta baimentzeari buruzko ekainaren 12ko 1191/1998 Errege Dekretuan eta bere aldaketetan xedatutakoarekin bat, inskripzio eta baimenik behar ez duten elaborazio-, biltegiratze- eta banaketa-industriek eta pentsu konposatuak euren abereen beharrizanetarako soilik fabrikatzen dituzten abeltzaintzako ustiategiek Fabrikazioko Jardunbide Egokiei buruzko eskuliburuak prestatu beharko dituzte, eta euretan honako hauek jaso beharko dira: produktuak ez kutsatzeko, prozesuetariko bakoitzeko lan-prozedura egokiak finkatzen dituzten lan-jardunbide egoki idatziak.
¿ Manipulatzaileen higieneari buruzko espezifikotasunak eta prozesuko fase bakoitzeko lan-jardunbideak jaso beharko ditu eskuliburuak, gutxienez honakoak zehaztuaz: desinfekzio- eta garbiketa-plan bat, izurriei aurre egiteko plan bat, formakuntza-plan bat, hornitzaileak kontrolatzeko plan bat, instalazio eta makinaria mantentzeko plan bat eta kalibrazio edota neurketako ekipoak kontratatzeko plan bat.
Balioztatu dezan, jarraibide egokiei buruzko delako plana Nekazaritzako Elikagai Politika eta Industriarako Zuzendaritzari aurkeztu beharko zaio, zeinak ebazpen bat emango duen, foru aldundietan abeltzaintzaren arloko eskumenak dituzten sailek txostenak egin ondoren eman ere.
¿ Foru aldundietako abeltzaintza zerbitzuek, aldizka eta auditorien bitartez, gainbegiratu egingo dute 1. eta 2. idatz-zatietan aipatu eskuliburuaren ezarpena eta aplikazio praktikoa eta, beharrezkoa bada, honako hauek proposatuko dituzte: aldakuntzak, zabalkuntzak edota eguneratzeak, erregistroen eta artxiboen mantenimendu eguneratua, eta, bestalde, beharrezko deritzeten kontrolak eginen dituzte.
¿ Fabrikatu, pentsuetan eta aurre-nahasketetan erabili edo merkaturatzeko beherago zehaztutako dekretuko baimena edo aldez aurretiko inskripzioa behar duten produktuak eta gehigarriak erabiltzen dituzten bitartekari edo establezimenduek prozedura bat ezarri eta mantendu beharko dute, hain justu ere (KPKAA) kontrol-puntu kritikoak eta arrisku-azterketak printzipioetan oinarritutakoa. Delako dekretua: ekainaren 12ko 1191/1998 Errege Dekretua.
¿ Goiko idatz-zatian aipatu KPKAA printzipioak honako hauek dira:
Aurre hartu behar zaion arrisku oro identifikatzea, baztertuaz edo maila eramangarrietaraino apalduaz.
Identifikatutako arriskuak jazo daitezkeen puntuak espazioan eta denboran kokatzea, prozesuan zehar.
Puntu horien artetik honako hauek bereiztea: produktuen segurtasuna eta osasungarritasuna bermatzeko funtsezkoak direnak (puntu kritikoak).
Puntu kritikoen gaineko kontrol eta segimendua egiteko prozedura egokiak definitu eta aplikatzea.
Antzemandako puntu kritikoetariko bat kontrolaturik ez badago, neurri zuzentzaileak ezartzea.
Goiko idatz-zatietan aipatu neurriak egoki erabiltzen direla baieztatzeko, egiaztapen-prozedurak ezartzea.
KPKAA printzipioetan oinarrituta onartutako neurriak aplikatzen direla frogatzeko dokumentazio-sistema baten mantenimendua.
KPKAA printzipioetan oinarritutako autokontrol-plana, baliozta dezan, Nekazaritzako Elikagai Politika eta Industriarako Zuzendaritzari aurkeztu beharko zaio, eta horrek txostena egiteko eskatuko dio doakion foru aldundian, abeltzaintzaren arloan, eskumenak dituen sailari, betiere agintaritza bi horietako bakoitzak bere eskumenen arloan jardunez.
¿ Produktuan edo prozesuaren faseetakoren baten aldaketarik jazotzen bada, operatzaileek berraztertu egin beharko dituzte prozedura eta hartutako neurriak, beharrezko aldaketak egin daitezen, eta hori Nekazaritzako Elikagai Politika eta Industriarako Zuzendaritzari jakinaraziko zaio, hain justu ere, baliozta dezan, aurkeztuko zaion dokumentazioaren bitartez. Zuzendaritza horrek txostena egiteko eskatuko dio doakion foru aldundian, abeltzaintzaren arloan, eskumenak dituen sailari, betiere aurkeztutako dokumentazioa balioztatzearen gaineko ebazpena eman baino lehen.
¿ (KPKAA) kontrol-puntu kritikoak eta arrisku-azterketak printzipioetan oinarritutako prozedura ezarri eta mantentzeko obligazioa betetzen dela kontrolatzeko, goiko idatz-zatian aipatu puntuei buruzko dokumentazioa eskumendun agintaritzen eskueran jarri beharko dute operatzaileek. Dokumentazio hori lau urtez eduki beharko da artxibaturik.
¿ Foru aldundietan, abeltzaintzaren arloari dagokionez, eskumenak dituzten sailekin lankidetzan jardunez, Nekazaritzako Elikagai Politika eta Industriarako Zuzendaritzak, aldizka eta auditorien bitartez, gainbegiratuko du (KPKAA) Autokontrol-planaren ezarpena eta aplikazio praktikoa, hain justu ere sistemaren eraginkortasuna egiaztatzeko, beharrezkoa bada aldakuntzak, zabalkuntzak edota eguneratzeak proposatzeko, erregistroen eta artxiboen mantenimendu eguneratua eskatzeko, eta, bestalde, beharrezko deritzeten kontrolak egiteko.
¿ Animaliak elikatzeko inportatu, ekoitzi, transformatu, fabrikatu, banatu edo merkaturatu dituen produktuen loteak edo loteek kaltegabetasun-betekizunak, legez ezarritakoak, ez dituztela konplitzen uste badu bitartekariak zein produktu edo establezimenduaren arduradunak, plan edo prozedura bat hasi beharko da, eta bera martxan ipiniaz bermatu egin beharko da produktua erretiratu, erretiratu eginen dela, eta, beharrezkoa bada, produktu horri doakion sorta edo lotea.
¿ Esandakoaren ondorioetarako, kasu hauetan kontsideratuko da ez direla konplitzen kaltegabetasun-betekizunak: animalien elikaduran kaltegarriak diren substantzi eta produktuetarako arauz ezarritako muga gorenak gainditzen direla pentsatzeko datuak baditu establezimenduaren arduradunak; edo produktuak edukiko duen destinoa kontuan izanik, gizakien osasun, animalien sanitate edo ingurumenarentzako arriskurik bada.
¿ Edozelan ere, alertak kudeatzeko egin beharreko jarduketak deskribatzen dituen protokoloa idatziz ezartzeko ahalbideak izan beharko dituzte establezimenduek, eta protokolo hori garatu ere egin beharko dute, eta bertan, gutxienez, honakoak jaso beharko dira: pentsua erretiratzeko plan bat, eta agintaritzarekin lankidetzan aritzeko eta bezero eta hornitzaileekin komunikatzeko plan bat.
¿ Gizakien osasun, animalien sanitate edo ingurumenarentzako arriskuei aurrea hartzearren, kaltegabetasun-betekizunak konplitzen ez dituen pentsua merkatutik erretiratzeko obligazioa, operatzailearena, jaso beharko da planean; betiere, Alertetarako Unitatea den ELIKA-Nekazaritzako Elikagaien Segurtasunerako Euskal Fundazioaren bitartez eskudun agintaritzak informatuaz, aldez aurretik. Dekretu honen eranskinean zehazten denez, unitate horren egoitza Arkauten dago.
¿ Halaber, pentsua erretiratzea beharrezko egiten duten arrazoiei dagokienez, delako pentsuaren merkaturatze-katean parte hartu duten profesionalak informatu beharko ditu operatzaileak, eta, beharrezko bada, pentsuaren edukitzaileak; betiere, pentsuak izan dezakeen arriskuaren deskribapena, hori erraz identifikatzeko beharrezko detaileak eta pentsuaren jarraipena jasoaz.
Beharrezko denean, beste neurri batzuk aski ez badira osasuna babesteko maila handia lortzeko, errekuperatu egin beharko ditu saldutako produktuak.
¿ Erretiratze-prozedura amaitu ostean, alerta eragin zen establezimenduaren arduradunak txosten bat helarazi beharko die eskudun agintaritzei, non planean zenbat fase izan diren eta faseotariko bakoitzean zer egin den jaso beharko baita.
¿ Gizakien osasuna, animalien sanitate edo ingurumenarentzako arriskua izanik, saltzen duten edo saldu duten pentsua erretiratzeko hartutako neurriei dagokienez, eskudun agintaritzekin lankidetzan arituko dira pentsuen sektoreko enpresak eta operatzaileak.
¿ Halaber, analisiak egiten dituzten laborategien arduradunek eta azienden sanitatea gainbegiratzeaz arduratzen diren albaitariek antzeman diren arriskuei buruzko informazioa eman behar diote eskudun agintaritzari, prozedura egokia abiarazteko, hain justu ere.
¿ Lanbide-sekretua babesteak ez du eragotziko alertak kudeatzeko ardura duen erakundeari honako informazioa jakinaraztea: pentsuen sektoreko jarduera betearazleen eta merkatuaren gaineko zaintzaren eragina ziurtatzeko informazioa, alegia. Pentsuak erretiratzeko prozeduraren barruan lanbide-sekretupean jasotako informazioa edo datuen babes osoa bermatuko du aipatu erakundeak.
¿ Euskadiko Animalien Elikadurarako Batzordea sortzen da, kide anitzeko organo gisa, koordinazio eta aholkularitza zereginak egingo ditu eta Nekazaritza eta Arrantza Saileko Nekazaritza eta Landa Garapeneko sailburuordetzari atxikitakoa izango da.
¿ Euskadiko Animalien Elikadurarako Batzordeak honako osaera izango du:
Lehendakaria: Nekazaritza eta Landa Garapeneko sailburuordea.
Batzordekideak:
Nekazaritza eta Arrantza Sailaren ordez Nekazaritzako Elikagai Politika eta Industriarako zuzendaria eta Nekazaritza zuzendaria, edo horiek euren ordezkaritza ematen dieten eta euren zuzendaritzei atxikitako funtzionarioren artean aukeratzen dituztenak.
Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailaren ordez Farmaziako zuzendaria edo horrek bere ordezkaritza ematen dion pertsona.
Lurralde Historikoetako Foru Aldundien ordezkariak honako hauek izango dira: Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Foru Aldundietan animalien sanitatearen arloan eskumenak dituzten sailetako zuzendariak, edo horiek euren ordezkaritza ematen dieten pertsonak.
Idazkaria: Nekazaritza eta Arrantza Saileko funtzionario bat.
¿ Tratatu beharreko gaiei dagokienez aditu direnak presente egotea eska dezake Batzordeak, aholkuak eman ditzaten, hain justu ere.
¿ Bere funtzionamendu edo ordezkapenari dagokionez, 30/1992 Legean eta onartzen den barne-araubidean xedatutakoa errespetatuko du Batzordeak.
¿ Batzordearen eskumenak dira honako hauek:
Osasun Saila, Nekazaritza eta Arrantza Saila eta Lurralde Historikoetako foru-organoen arteko lotura-, komunikazio- eta koordinazio-organoa izatea.
Autonomia Erkidegoan azaltzen diren animalien elikadurarako produktuen ondoriozko arazoen gaineko proposamenak landu eta onartzea.
Autonomia Erkidego honetan animalien elikadurarako sektorea ordenatzeari dagokionez, beharrezko diren koordinazio- eta aholkularitza-egintzak.
¿ Dekretu honetako Aginduak ez betetzeak, ondoren zehaztutako arauekin bat etorriaz, zehapen bat ekarriko du. Direlako arauak: Nekazaritzako elikagaien produkzioaren arloko eta kontsumitzailea defendatzearen arloko arau-hausteak eta zehazpenak arautzen dituen ekainaren 22ko 1945/1983 Errege Dekretua; Abereen Osasunari buruzko apirilaren 24ko 8/2003 Legea; eta aplika daitezkeen gainontzeko arauak.
¿ Euskal Autonomia Erkidegoko Herri Administrazioen zigortzeko ahalmenari buruzko otsailaren 20ko 2/1998 Legea, Herri Administrazioen Araubide Juridikoari eta Administrazio Prozedura Erkideari buruzko azaroaren 26ko 30/1992 Legea eta aplika daitezkeen gainontzeko arauak errespetatu beharko dira zehapen-prozeduran.
¿ Dekretu honekin, Nekazaritza eta Arrantza Sailaren egitura organikoa eta egitekoena finkatzen dituen urriaren 29ko 256/2002 Dekretuarekin eta Autonomia Erkidego Osorako Erakundeen eta bertako Lurralde Historikoetako Foruzko Jardute-Erakundeen arteko harremanei buruzko azaroaren 25eko 27/1983 Legearekin bat etorriaz baliatu beharko da zehapen-ahalmena.
¿ Aplikatzeko legeekin bat etorriaz eta arau-haustearen larritasunaren arabera, jarduera burutzeko baimenaren aldi baterako etendura zein deuseztapena edo enpresa, instalazio, establezimendu, ustiategi edo industriaren itxiera erabaki ahal izango da.
¿ Artikulu honetan xedatutakoak ez du eragozten: osasun publikoaren aurkako delituengatik izan litekeen erantzukizun kriminala.
¿ Dekretu hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunean jarriko da indarrean.
¿ Hala ere, Pentsuen higienearen gaineko baldintzak finkatzeari buruzko 2005eko urtarrilaren 12ko 183/2005 (EE) Erregelamendua, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluarena, aplikatzen den egunetik hara, pentsu-enpresak ustiatzen dituztenei autokontrol-sistemak ezartzea eskatu ahal izango zaie, dekretu honen 9. eta 10. artikuluetan finkatutakoak eskatu ere.
Vitoria-Gasteizen, 2005eko apirilaren 12an.
Lehendakaria,
JUAN JOSÉ IBARRETXE MARKUARTU.
Nekazaritza eta Arrantza sailburua,
GONZALO SÁENZ DE SAMANIEGO BERGANZO.
ELIKA-Nekazaritzako Elikagaien Segurtasunerako Euskal Fundazioa
Arkauteko Nekazaritza Etxaldea z/g
01192 Arkaute
Telefonoa: 902 54 02 40
Faxa: 902 54 02 41
maila: alerta@elika.net
ALERTA-UNITATEARI JAKINARAZI BEHARREKO GUTXIENEKO DATUAK
ONDOKOARENAK:
Izena
Telefonoa
Helbidea
ERAGINPEKO PRODUKTUA
Salmentaren izena Fabrikazioaren eguna .
Marka Iraungipen-data .
Salmentaren formatua Beste erreferentzia batzuk .
Lotea
ENPRESA
Fabrikatzailea1 n Banatzailea n Inportatzailea n
Egoitza
Kontaktuetarako pertsona
NAN/IFK Tel. .
Faxa: e-maila: .
Helbidea
1 Establezimenduaren zenbakia edo baimendutako bitartekaria
fi Arriskuaren identifikazioa (anomaliaren nolakotasuna):
fi Burututako egintzak:
fi Beste arau-hauste garrantzitsurik :
PRODUKTUAREN BOLUMENA ETA KOKAPENA2
n Fabrika .......................................... kg.............
n Biltegia ...................................... Kg.............
n Gutxizkaria.................................... Kg.............
n Ustiategiak.................................... Kg.............
n Beste batzuk................. Kg.............
............................................... kg .............
KOKAPENARI BURUZKO DATUAK (leku bakoitzari buruzkoak):
Egoitza
Kontaktuaterako pertsona
NAN/IFK Telf. .
Faxa E-mail .
Helbidea
2 n horretan leku kopurua adierazten da.
Norberaren Datuen Babeserako azaroaren 30eko 15/1999 Lege Organikoan ezarritakoarekin bat etorriaz, fitxategi automatizatu baten erregistratu ahal izango dira datuak, hain justu ere kudeaketa hobea egiteko, eta informazioaren hartzailea Eusko Jaurlaritzako Nekazaritza eta Arrantza Saila izango da. Eskatzaileak berariazko baimen ematen du datu pertsonal batzuk edo denak lagatzeko, betiere Nekazaritza eta Arrantza sailburuaren 2002ko abenduaren 16ko Aginduan ezarritako erabilera eta helburuetarako. Agindu horren bitartez, Nekazaritza eta Arrantza Sailak kideatutako datu pertsonalen fitxategi automatizatuak arautzen dira. Agingu hori, bestalde, 2003ko uztailaren 14ko Aginduaz aldatu zen. Datuak ikusteko, zuzentzeko, baliogabetzeko edo aurkatzeko eskubidea baliatu ahal izango dute interesatuek, Eusko Jaurlaritzako Nekazaritza eta Arrantza Saileko Zerbitzu Orokorretako Zuzendaritzan, horixe baita datuen tratamenduaz arduratzen dena (helbidea: Donostia- San Sebastián kalea 1.
Gaiarekin lotutako edukiak
Arauaren historia (3)
- Indargabetutakoa: 62/2019 DEKRETUA, apirilaren 9koa, animalien elikaduraren sektorearen erregistroari eta kontrol ofizialari buruzkoa.
- Ikus: 629/2009 DEKRETUA, abenduaren 22koa, Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantza Sailaren egitura organikoa eta funtzionala ezartzen duena.
- Ikus: 290/2005 DEKRETUA, urriaren 11koa, Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Sailaren egitura organikoa eta egitekoena finkatzen duena.